Jean-Baptiste Andrea (1971) is een Franse auteur, scenarist en filmregisseur die de voorbije jaren een opvallende literaire opmars maakte. Sinds zijn romandebuut Ma Reine (2017) bouwt hij aan een gevarieerd en eigenzinnig oeuvre. Met Duivels en Heiligen schreef hij een ontroerende avonturenroman waarin liefde en vriendschap centraal staan. Ook in Waak over haar verkent hij deze thema’s, en opnieuw slaagt hij erin kwetsbare personages op een poëtische manier tot leven te wekken.
Mimo & Viola
Michelangelo (Mimo) Vitaliani kijkt op zijn sterfbed terug op een leven dat begon in Frankrijk, waar zijn vader hem de liefde voor het beeldhouwen meegaf voordat hij in de Eerste Wereldoorlog omkwam. Mimo groeit op in armoede, en op zijn twaalfde stuurt zijn moeder hem naar zijn Italiaanse oom, waar hij in de leer gaat als beeldhouwer. Hij komt terecht in Pietra d’Alba, het bolwerk van de invloedrijke familie Orsini. Tijdens werkzaamheden in hun villa ontmoet hij hun enige dochter, Viola, met wie hij een bijzondere en hechte band ontwikkelt. Ze ontmoeten elkaar in het geheim op de begraafplaats van het dorp, tot Mimo ontdekt dat Viola wordt uitgehuwelijkt.
“Daarna werd ik bevangen door de lucht, en de cipressen, als verlaten penselen in sterrenglazuur. Viola’s hand lag in de mijne. Ik liet hem met regelmaat los voor het plezier hem weer vast te pakken.”
Florence & Rome
Mimo is klein van gestalte, amper 1 meter 40, maar ontwikkelt zich in zijn jonge jaren tot een talentvol beeldhouwer Hij komt terecht in een atelier in Florence, maakt vervolgens een omzwerving langs het circus, tot hij dankzij de Orsini’s terug in Pietro d’Alba belandt. Daarna neemt zijn carrière een hoge vlucht: hij gaat werken in Rome en rijft opdrachten binnen van het Vaticaan en van machtige Italiaanse families. Andrea vertelt in Waak over haar het verhaal van Mimo tegen de achtergrond van het Italië van de eerste helft van de 20e eeuw, met zijn oorlogen, het opkomende fascisme en de invloed van de katholieke kerk.
“De stad was verleidelijk, zogenaamd schuchter. Ze deed alsof ze zich niet wilde blootgeven, terwijl ze je met subtiele tekens, een zonsondergang, een deur op een kier, uitnodigde haar straten in te glippen. Rome bleef een vriendin. Op Florence bleef ik verliefd. Tussen trouw en vrouw is maar één letter verschil.”
Marmer
Andrea schrijft poëtisch en filmisch, met een heldere en wervelende stijl die nooit overdadig wordt. Zijn beeldende beschrijvingen van landschappen, kunstwerken en personages geven het verhaal kleur en diepte. Zoals Mimo zijn marmer bewerkt, zo werkt Andrea aan zijn zinnen: geduldig en met veel oog voor detail. Waak over haar is veel meer dan een historische roman; het is een warm en meeslepend verhaal over kunst, oorlog, klassenongelijkheid, feminisme en nog zoveel meer. Bovenal is het een roman over de liefde tussen twee tragische personages, die elkaar vaak verliezen maar telkens weer terugvinden.
“De lucht golfde traag en kondigde die grillwarmte van onaangename dagen aan, van die uren waarin niets bewoog, waarin zelfs het marmer dat wij bewerkten moeite had koel te blijven.”
Gelaagde roman
Waak over haar is een rijke, gelaagde roman die ontroert en beklijft. Het verhaal leest soms als een sprookje: een tikkeltje mysterieus, barstend van verbeelding en vertelkracht. De personages zijn mooi uitgewerkt. Andrea brengt Mimo en Viola met zoveel liefde tot leven dat je hen als lezer met tegenzin weer moet loslaten. Kortom, een roman die je moeilijk kan wegleggen en nog lang blijft nazinderen.
“Beeldhouwen is heel simpel. Het is gewoon het weghalen van lagen van verhalen, van anekdotes, de lagen die nutteloos zijn, tot je bij het verhaal komt dat ons allemaal aangaat, jou en mij en deze stad en het hele land, het verhaal dat je niet meer kleiner kunt maken zonder het te beschadigen.”
2024 – Uitgeverij Oevers – 426 blz. – Vertaling: Martine Woudt