Sally Rooney (1991) is een Ierse schrijfster. Ze debuteerde in 2017 met haar roman Gesprekken met vrienden. Een jaar later volgde haar grote internationale doorbraak met Normale mensen, deze bestseller werd in 2020 ook verfilmd. In 2021 verscheen Prachtige wereld, waar ben je. Rooney bracht in 2024 Intermezzo uit. In al haar boeken verkent de succesauteur de ondoorgrondelijke paden van intermenselijke relaties, liefde en lust.
Broers
De broers en tegenpolen Peter en Ivan Koubek zijn de hoofdpersonages in Intermezzo. Dertiger Peter is een succesvolle advocaat in Dublin. Hij worstelt met het overlijden van zijn vader, met zichzelf en met zijn relaties. Sylvia is zijn eerste grote liefde, maar na een ernstig ongeluk heeft zij de relatie verbroken. Toch trekken ze nog vaak samen op en koesteren ze nog gevoelens voor elkaar. De tien jaar jongere studente Naomi is Peters nieuwe liefde. Peter drijft voortdurend heen en weer tussen hoop en wanhoop. Hij voelt zich schuldig tegenover de twee vrouwen in zijn leven en verdooft de pijn met alcohol en pillen. Ivan is 22 jaar oud en een begenadigd schaker. Hij is niet erg sociaal en communicatief ingesteld. In de weken na de dood van zijn vader ontmoet hij de oudere Margaret op een schaaktoernooi en ontwikkelt er zich een mooie romance tussen hen.
“Vroeger, vóór alles, waren ze een perfect team, weet hij nog. Stemmen resoneerden loepzuiver door de lucht, flitsten op met de snelheid van hun gedachten, lichte, vrije sprongen over vertrouwde grond. Elke toevoeging verrijkte en verdiepte de discussie, ja, soms moest hij gewoon lachten van pure blijdschap. In de aanwezigheid van haar intellect: opgetild naar hogere sferen.”
Schaakpartij
In Intermezzo volg je afwisselend de levens van Peter en Ivan. De hoofdstukken waarin je door Peters hoofd reist zijn geschreven in een gejaagde stijl met korte zinnen en verwarde innerlijke monologen. Rooney hanteert hier de techniek van de stream of consciousness en slaagt er op die manier in om zijn onrust in woorden te vangen. In de hoofdstukken waarin je Ivan volgt kiest Rooney dan weer voor een rustigere, bedachtzame stijl. Ivan is rationeler, hij benadert het leven als het ware als een schaakspel. De titel, Intermezzo, verwijst naar een onverwachte zet in een schaakpartij, maar tegelijk ook naar de levensfase waarin Peter en Ivan zich bevinden. Ze proberen allebei de dood van hun vader te verwerken door troost te zoeken in de armen van een vrouw. Terwijl Peter zich steeds meer verliest in zelfbeklag, genotsmiddelen en zijn complexe driehoeksverhouding, investeert Ivan in zijn relatie en carrière als schaker.
“Het leven, denkt hij, elk moment van het leven, is nog kostbaarder en mooier dan alle schaakpartijen die ooit zijn gespeeld bij elkaar – als je weet hoe je moet leven.”
Innerlijke wereld
De focus in Intermezzo ligt op de innerlijke wereld van de personages, zowel van de twee broers als van de vrouwen in hun leven. Rooney verkent die wereld met veel geduld en mededogen. Ze schrijft op een tedere en ontroerende manier over liefde, seksualiteit en familierelaties. Ivan en Peter ontmoeten elkaar tijdens het verhaal slechts sporadisch. Hoewel ze in hun kindertijd redelijk close waren, vinden ze het nu moeilijk om hun tegenstellingen te overbruggen. Sylvia, Naomi en Margaret nemen elk op hun manier een verbindende rol op tussen de broers. De laatste ontmoeting tussen Ivan en Peter mondt uit in een hartverwarmende scène die lang blijft nazinderen. Soms dreigt Rooney te verdwalen in lange filosofische beschouwingen, maar tegelijkertijd verovert ze de harten van de lezers met haar sensitieve schrijfstijl en oog voor detail.
“Decemberavonden, eindelijk veilig voor het rauwe daglicht, en de stad onthult haar verborgen gezicht van prachtig donkerblauw fluweel.”
Onpeilbare diepte
Ze noemen Sally Rooney weleens de Taylor Swift van de literatuur. Ze is net zoals de beroemde popster enorm populair bij een groot publiek, ze vertolkt de stem van een generatie en groeit ook mee met haar lezers. In vergelijking met haar vorige boeken wroet ze nu nog dieper in de gedachten en herinneringen van haar personages en slaat ze stilistisch een nieuwe weg in. Toch blijft ze nog steeds haar herkenbare en authentieke zelf. Intermezzo is een schitterende roman vol knap uitgewerkte personages van vlees en bloed, tedere seksscènes, levendige dialogen, innerlijke monologen en prachtige beschrijvingen van het hedendaagse Dublin. Een intrigerende ontdekkingstocht van de liefde in al haar facetten.
“Zoals ze rustig naast hem zat leek ze de belichaming van de onpeilbare diepte van zijn onbegrip: van haar, van zijn broer, van intermenselijke relaties, van het leven zelf.”
2024 – Ambo|Anthos – 430 blz. – Vertaling: Gerda Baardman en Jan de Nijs