James Rebanks (1974) is een Engelse schapenboer en schrijver. Zijn debuut Het herdersleven werd vertaald in zestien talen en maakte hem wereldwijd bekend. Zijn tweede boek, Pastorale, werd door de Sunday Times bekroond tot Nature Book of the Year. In zijn nieuwste werk, De roep van de eider, neemt Rebanks de lezer mee naar een afgelegen eiland in het noorden van Noorwegen.
Keuzes
Voor zijn werk reist Rebanks af naar de Vega-archipel in Noorwegen. Daar ontmoet hij Anna, een vrouw die dons van eidereenden verzamelt. Hij raakt gefascineerd door de eeuwenoude traditie die zij in ere houdt. Anna’s vastberadenheid, eenvoud en verbondenheid met de natuur laten hem niet meer los. Jaren later, verdwaald in de hectiek van het moderne leven, schrijft hij haar een brief. Hij vraagt of hij haar mag komen bezoeken om meer te weten te komen over haar werk. Samen met Anna en haar vriendin Ingrid vaart hij naar het eiland waar Anna een eendenstation runt.
“Onze levens bestaan uit een reeks keuzes – ten aanzien van wat we doen en van wat we niet doen. In de loop der tijd besluiten we wat we laten schieten, wat mag afsterven, en waarvoor we bereid zijn te knokken.”
Onafhankelijkheid
In De roep van de eider schrijft Rebanks vol ontzag over Anna, de rebelse ‘eendenvrouw’. Hij bewondert haar toewijding, doorzettingsvermogen en onafhankelijkheid. Tijdens zijn eerste dagen op het eiland worstelt hij met de eentonigheid en de afzondering van het leven daar. Aanvankelijk voelt hij zich een indringer, maar gaandeweg, als ze eindelijk aan het werk kunnen, wint hij het respect van Anna en Ingrid. Samen maken ze de nestlocaties schoon en bouwen ze nieuwe nesten van gedroogd zeewier. Daarna begint het wachten op de komst van de eidereenden.
“Haar leven hier bestond uit het schenken van aandacht aan of, meer nog, uit volledige toewijding aan de schoonheid van de wereld rondom haar. Dat was me nu wel duidelijk geworden. Ze was hiertoe in staat doordat ze een buitengewone mate van onafhankelijkheid aan de dag legde ten opzichte van andere mensen, hun waarden en hun kabaal.”
Innerlijke reis
Tijdens zijn verblijf op het eiland staat Rebanks ook stil bij zijn eigen leven. Als kind observeerde hij de herten, vossen en zwaluwen. Maar later was hij opgehouden die persoon te zijn en werkte hij bijna alle avonden en weekends. Zijn leven werd gedomineerd door een voortdurend streven naar meer. Dankzij Anna leert hij opnieuw de wereld te zien, horen, ruiken, voelen en proeven. Hij maakt als het ware een innerlijke reis naar de persoon die hij ooit was.
“Ik dacht dat ik door hier te zijn zou ontdekken hoe ik het in mijn eentje zou kunnen rooien, hoe ik een eiland zou kunnen zijn. Maar aan andere mensen en aan pijn viel niet te ontkomen.”
De kracht van eenvoud
Met De roep van de eider brengt James Rebanks een indringende ode aan een bijna vergeten manier van leven. Hij nodigt de lezer uit stil te staan bij onze moderne levensstijl en opnieuw verbinding te maken met de natuur. Bevlogen schrijft hij over een bijzondere traditie, maar ook over vriendschap, vergeving, vertraging en de kracht van eenvoud. Kortom, een boek om traag te lezen en te koesteren.
“In de verte hoorden we het bulderen van de oceaangolven. Een plukje meeuwen zweefde op de wind, bevroren in de tijd boven het eiland, alsof ze op een foto waren vastgelegd.”
2025 – Kosmos Uitgevers – 333 blz. – Vertaling: Nathan Brinkman