Lize Spit (1988) is een Belgische schrijfster. Ze behaalde een master scenarioschrijven aan het RITCS in Brussel. Ze debuteerde in 2016 met de roman Het smelt. Haar debuut groeide uit tot een bestseller en is ondertussen ook verfilmd. In 2020 verscheen haar tweede roman Ik ben er niet. Vier jaar later volgde Autobiografie van mijn lichaam, een aangrijpend en persoonlijk boek waarin ze de relatie met haar ouders en haar eigen lichaam uitspit.
Overleven
In december 2021 krijgt Lize Spit een e-mail waarin haar moeder onthult dat ze slokdarmkanker heeft en zal scheiden van haar echtgenoot. De schrijver in haar ontwaakt meteen. Ze beseft dat ze de gebeurtenissen moet vastleggen, ze wil de details opslaan van de tijd die hen nog rest. Wat volgt is een indringende literaire autobiografie waarin verleden en heden naadloos samenvloeien. Spit blikt terug op haar jeugd. Ze duikt in haar herinneringen en diept fragmenten uit haar dagboek op. Tegelijk beschrijft ze chronologisch de ongeneeslijke ziekte van haar moeder en legt ze de pogingen vast die ze onderneemt om als dochter de kloof tussen hen te overbruggen.
“Ze overleeft, en wie bezig is te overleven houdt zich op in een microscopische dimensie, terwijl wij aan komen draven met metersgrote voorwerpen en gigantische gesprekken.”
Verslaving
Lize Spit groeide op in Viersel, een dorpje in de Antwerpse Kempen, in een gezin met vier kinderen. Verslaving en psychisch geweld waren er dagelijkse kost, waardoor de kinderen voortdurend op hun hoede moesten zijn. In het gezin werd er nooit echt gesproken, elk gezinslid leefde als het ware op z’n eigen planeet. Er was ook weinig affectie, geen ruimte voor knuffels of complimenten. In Autobiografie van mijn lichaam voert Spit een minutieus onderzoek naar de mechanismen van verslaving en geweld die haar jeugd hebben gevormd. Met een scherp oog voor detail ontleedt ze de impact ervan op haar zelfbeeld en relaties.
“Hij zag je nooit, mama, en kijk wat jij juist dan aanrichtte, in zijn blinde vlek: je begon er een stad te stichten. Je genoot van de stiekemheid, je genoot ervan dat je jezelf eindelijk een plaats gunde waar je alleen kon zijn. Je kon er alleen zijn, zelfs toen hij ook dagelijks begon te drinken, op zoek naar jouw schuilplaats.”
Onbekende planeet
Autobiografie van mijn lichaam is een krachtig en moedig boek waarin Lize Spit zich helemaal blootgeeft. Ze koppelt de moeizame relatie met haar moeder aan de complexe relatie met haar eigen lichaam. Radicaal eerlijk vertelt ze over de worsteling met haar suikerziekte, seksualiteit, angsten en depressies. Geen enkel taboe gaat ze uit de weg. Ze schrijft gedetailleerd over schimmelinfecties, zelfverwonding en haar eerste seksuele ervaringen. Het lijkt alsof ze de afschuw die ze voelt voor haar ouders én voor haar eigen lichaam van zich af moet schrijven. Ze beschrijft hoe ze haar intimiteit zo goed als mogelijk door taal heeft vervangen en hoe ze haar bekende kapsel inzet als een soort van schild, als een strategische afleiding van haar lichaam. Het lezen van zoveel intieme details voelt soms ongemakkelijk, maar tegelijk dringt de noodzaak en urgentie van dit werk door tot in elke vezel van je lichaam.
“Mijn lichaam is een nog onbekende planeet waarop ik zelf moet leren landen.”
Stiekeme stad
Lize Spit voelt, net als haar moeder, de drang om te vluchten en de pijn te verdoven. Maar terwijl haar moeder vlucht in alcohol, kiest zij voor een veilige stad: het schrijven. En dat ze kan schrijven, dat heeft Spit al ruimschoots bewezen. In Autobiografie van mijn lichaam trekt ze alle registers open. Het boek is rauw, maar ook verrassend mild en teder. Vaak confronterend, altijd kwetsbaar. De afwisseling in stijlen geeft het boek dynamiek. De fragmenten uit haar dagboek bieden je een inkijk in het hart en hoofd van de jonge Lize. Wat daarbij opvalt is haar neiging zich vast te klampen aan mensen, dieren en voorwerpen, en de moeite die ze heeft om er afscheid van te nemen. In andere stukken blikt ze terug op haar kindertijd, of vertelt ze over de lijdensweg van haar moeder. Haar literaire beelden zijn altijd raak en blijven lang nazinderen.
“Het schrijven is mijn stiekeme stad, die ik opgetrokken heb in jouw blinde hoek, een prachtige veilige stad die belangrijker is dan mijn hele lichaam en alle daaraan inherente zwaktes, een stad met torens, pretparken, kabelbanen, stations, parken, scholen, huisjes, springkastelen, boerderijen, bergen en zee, allemaal gebouwd om niet te eindigen als jij.”
Ongefilterde blik
Autobiografie van mijn lichaam is een ontroerend en confronterend werk dat een diepe indruk nalaat. Lize Spit werpt een ongefilterde blik op haar verleden, haar relaties en haar innerlijke wereld. Ze toont zich in dit boek niet alleen kwetsbaar, maar ook veelzijdig als auteur. Het resultaat is een literaire prestatie van grote klasse, die maar weinigen zullen evenaren.
“Van jou houden was als een haven aanleggen voor water dat nog komen moest.”
2024 – Das Mag – 389 blz.