De Amerikaan van Karadj | Keyvan Shahbazi

Waardering: 4 uit 5.

Cultureel psycholoog en auteur Keyvan Shahbazi vluchtte in 1983 uit Iran. In Nederland ging hij na zijn studies aan de slag als adviseur van verschillende ministers. Hij schreef ook columns voor de Volkskrant. Als cultureel psycholoog was hij verbonden aan de Politieacademie. Nu werkt hij voor de Nationale Politie en is hij lid van de Raad van Toezicht van Vluchtelingenwerk Nederland. De Amerikaan van Karadj is zijn debuutroman.

Omwenteling

In De Amerikaan van Karadj maak je kennis met Piruz Sabet. Samen met zijn broer Payam groeit hij op in een rijke, westers gezinde familie in het Iran van de jaren ’70. Zijn moeder Akram is schooldirectrice, zijn vader Mehdi heeft een eigen bedrijf. Zijn ouders maken vaak ruzie, ze zijn afstandelijk tegenover hun kinderen en erg veeleisend. Piruz droomt ervan schrijver te worden, maar zijn moeder ziet eerder een toekomst als medisch specialist voor haar oudste zoon weggelegd. Piruz heeft weinig vrienden en trekt zich steeds meer terug in zijn eigen wereld. De Iraanse revolutie van 1979 brengt een einde aan het regime van de Sjah en zorgt ook voor een omwenteling in het leven van de veertienjarige Piruz. Hij proeft voor het eerst de smaak van de vrijheid, duikt onder in de wondere wereld van de literatuur en ontdekt de geschiedenis van zijn land.

“De wereld die hij steeds verder verkende, was een heel andere dan die van zijn ouders, waar geld, status en macht de belangrijkste maatstaven waren. Zijn wereld riep bij zijn ouders gevoelens van schaamte en mislukking op. Wetende dat het niet mocht, smokkelde hij de boeken onder zijn kleren het huis binnen en las ze ’s avonds bij het licht van een zaklamp onder de dekens.”

Vriendschap en vrijheid

Na de machtsgreep van Ayatollah Khomeini sluit Piruz zich aan bij een jongerenverzetsgroep. Samen met zijn nieuwe vrienden maakt hij lange bergwandelingen en smeedt hij wilde plannen. De jongens willen zich niet neerleggen bij de angst en het terreur van het islamitische regime van Khomeini en zoeken naar manieren om hun vrijheid te herwinnen. Het gevaar schuilt echter om elke hoek. Shahbazi schrijft beheerst en helder, zonder al te veel franjes. Toch is er ook ruimte voor literaire elementen, voor de onschuld en de fantasiewereld van een kind. Het zorgt ervoor dat het boek, ondanks de harde thema’s, toch verteerbaar blijft.

“Kameraadschap en vrijheidsdrang verbond deze groep jongens, die politiek en maatschappelijk bewust waren en de gedeelde idealen en dromen in elkaar herkenden. Het ideaal van vrijheid: om zonder angst te kunnen zeggen en schrijven wat je dacht, om zonder angst te kunnen lezen wat je wilde. De droom om te ontdekken hoe de wereld om je heen in elkaar stak, om zonder angst te kunnen zijn wie je was: iemand die zijn eigen keuzes maakte en eigen onderbouwde meningen had. Iemand die nieuwsgierig was naar de grote wereld, een wereld die je zo graag verder wilde ontdekken. Onderling heersten genegenheid, warmte en vertrouwen – een omgekeerde wereld ten opzichte van de dreigementen, intimidaties en het geweld van de fanatieke baardmannen in de de straten van het centrum van de stad.”

Perzisch sprookje

In het eerste deel van het boek ontmoet je een hele reeks personages. Gelukkig kan je steeds teruggrijpen naar de stamboom vooraan. Je maakt ook kennis met de Perzische cultuur en leert de geschiedenis van Iran beter kennen. De Amerikaan van Karadj begint als een Perzisch sprookje, maar er sluipt gaandeweg steeds meer gevaar en geweld in het verhaal. Piruz komt uiteindelijk ook in de gevangenis terecht. Daar ondervindt hij aan den lijve de gruwelijke wreedheid van het regime. De angst druipt van de bladzijden en grijpt je als lezer bij de keel.

“De openbare begrafenisceremonies voor de gesneuvelde jongeren aan het front dompelen de steden dagelijks in rouw. Vaak zijn het nog schoolgaande kinderen die de mijnenvelden van het leger van Sadam Hoessein in worden gestuurd met een plastic sleuteltje om hun nek om de hemelpoort mee te openen. Waar jongemannen in Teheran bijeenkomen, worden ze groepsgewijs vastgezet en als dienstplichtig soldaat naar het front gestuurd. Vaak gebeurt het bij de ingang van de paar bioscopen die nog open mogen zijn, daarom is iedereen op zijn hoede.”

Indrukwekkende getuigenis

Het debuut van Keyvan Shahbazi is een rauw en intens boek dat je sprakeloos achterlaat. De roman is gebaseerd op de gebeurtenissen die Shahbazi zelf meemaakte in zijn jeugd. Het is een indrukwekkende getuigenis van de folteringen en vernederingen die hij moest ondergaan, en van de dood van zijn vrienden, waar hij persoonlijk getuige van was. Daarnaast getuigt de auteur ook over vriendschap en familiebanden, over de liefdeloosheid en het geweld in zijn gezin en over hoe dit het leven van een jongeman kan tekenen. Onder de vorm van een roman geeft Shahbazi op imposante wijze weer hoe religieus fundamentalisme een samenleving kan ontwrichten. De Amerikaan van Karadj is zeer urgent en actueel, het is een verhaal dat moest verteld worden. Een beklijvende, sterke roman die heel veel lezers verdient.

2021 – Atlas Contact – 303 blz.

Oogst | Sien Volders

Waardering: 4 uit 5.

De Gentse Sien Volders (1983) debuteerde in 2017 met Noord. Oogst is haar langverwachte tweede roman. Ze ruilt het barre noorden van Canada in voor het broeierige Sicilië. Sien Volders baseerde zich bij het schrijven van dit boek op waargebeurde feiten. Ze las een artikel over de uitbuiting van Roemeense vrouwen in de tomatenteelt in het zuiden van Europa. Ze verdiepte zich verder in het onderwerp en trok ook zelf naar Sicilië. Het resultaat is een aangrijpende roman over arbeidsmigratie en moderne slavernij.

Spiegelpaleis

De Roemeense Alina reist met haar elfjarige zoon Lucian naar Italië. In haar thuisland ging de kruidenierszaak van haar ouders na de toetreding tot de Europese Unie failliet en verloor ze zelf haar job in een textielfabriek. Haar vader kreeg een beroerte en zijn gezondheidstoestand gaat zienderogen achteruit. Er zit dus niets anders op dan naar het buitenland te vertrekken en daar een betaalde job te zoeken. In Sicilië komen Alina en Lucian op een tomatenplantage terecht. Ondanks het harde labeur en de armzalige leefomstandigheden houdt Alina zich sterk, voor haar zoon én voor haar moeder, met wie ze telefonisch contact houdt.

“Gesprek na gesprek spinnen de vrouwen elk hun eigen werkelijkheid, een kantwerk met grote gaten: wat wordt verzwegen, wat wordt verteld? Aan weerszijden wordt geschrapt en afgewogen. Halve waarheden, in stukken gebroken verzinsels, aan elkaar gelijmd tot een nieuwe werkelijkheid. Een spiegelpaleis van schone schijn.”

Vriendschap

Zoon Lucian gaat naar school op het eiland en smeedt een bijzondere vriendschap met Paolo en Anwar. De auteur kiest voor een wisselend vertelperspectief waarbij Alina en Lucian elkaar afwisselen. Het contrast tussen een volwassen en een kinderlijke visie op de harde werkelijkheid werkt uitstekend in deze roman. De onschuldige speelsheid van Lucian en zijn vriendschapsband met Paolo en Anwar, die rassen- en klassenverschillen overstijgt, geeft het verhaal de nodige lichtheid en een sprankeltje hoop mee.

“De aanblik van Paolo en Anwar bij de bushalte is een eiland van rust, hun grappen en verhalen, een bundel vertrouwelijkheid en vriendschap die vanaf de achterbank opbokst tegen de rest van de bus.”

Ritme van de seizoenen

Sien Volders heeft een vloeiende, beeldende schrijfstijl. De beschrijvingen van het Siciliaanse landschap zijn erg filmisch, haar observaties zijn scherp en haar personages levensecht. Het boek bestaat uit korte hoofdstukken die meedeinen op het ritme van de seizoenen. Volders slaagt erin de spanning subtiel op te bouwen, waardoor je volledig in het verhaal zit en enorm meeleeft met Alina en Lucian. Je raast door het boek naar een zinderend einde dat je even sprakeloos achterlaat.

“Voor het eerst ziet ze hoe mooi dit land kan zijn, in dit seizoen dat ze als enige nog niet gezien heeft. Laag na laag wordt er een lichtgroene sluier over het dorre landschap gelegd. Eerst komen de grassen en de klaver, de frêle kruidkopjes, dag na dag hoger en steviger, knoppen vol belofte in de top.”

Overtuigend en geloofwaardig

Oogst is een boek dat beklijft, dat je met de neus op de feiten drukt. Het verhaal maakt thema’s als arbeidsmigratie, globalisering en moderne slavernij erg tastbaar. Tegelijk is het ook een verhaal over veerkracht, over vriendschap en de band tussen moeder en zoon. Het is duidelijk dat Volders heel wat research deed, ze weet waarover ze schrijft. Ze schreef met Oogst een overtuigende en geloofwaardige roman die je doet nadenken over de wantoestanden die nog steeds plaatsvinden op ons eigen continent en over het voedsel dat dagelijks op onze borden terechtkomt.

2020 – Uitgeverij Hollands Diep – 220 blz.

De leukste adresjes van Kortrijk

Kortrijk, mijn thuisstad, telt enorm veel leuke adresjes. Deze West-Vlaamse stad onderging de laatste jaren een indrukwekkende metamorfose. In Kortrijk ontdek je historische monumenten, zoals de Broeltorens en het Begijnhof. Wat verderop nestel je je op een terrasje aan de verlaagde Leieboorden of maak je kennis met nieuwe stadsdelen als Kortrijk Weide. Ga mee op stap in Kortrijk en ontdek de leukste plekjes van deze creatieve en innovatieve stad langs de Leie, waar oud en nieuw elkaar ontmoeten.

Tarterie

Begin je dag in Kortrijk met een heerlijk ontbijt bij Tarterie op de Grote Markt, met uitzicht op het Belfort. Proef een lekkere quiche tijdens de lunch of smul van een verrukkelijk stukje taart. Op warme zomerdagen geniet je van een ijsje of een huisgemaakte limonade. Verjaardagsfeest gepland? Tarterie biedt ook een take away formule aan, bestel je favoriete taarten tijdig via hun webshop.

Tarterie, Grote Markt 44

Kaffee Damast

Kaffee Damast is de museumbistro van museum Texture, het nieuwe vlasmuseum. Op de uitgebreide kaart vind je lekkere gerechten met veel aandacht voor West-Vlaamse streekproducten, zoals vitello tonnato van Kortrijkse bil of artisanale vlaskaaskroketten. Proef zeker eens de karnemelkstampers, er staat zelfs een zomerversie op de kaart (met onder meer garnaaltjes en haringkaviaar). Ook de cocktails en desserts zijn de moeite. Uit de boxen klinkt jazzmuziek en Kaffee Damast organiseert regelmatig live jazzsessies en andere toffe evenementen.

Kaffee Damast, Noordstraat 28a

Va et Vient

Culinair genieten langs de bruisende Leieboorden? Dan ben je bij Va et Vient aan het juiste adres. Het restaurant werkt met een vaste menu. De gerechten zijn creatief en verfijnd, om duimen en vingers bij af te likken. Va et Vient is vrij prijzig, maar de setting, de locatie, de vriendelijke bediening en het heerlijke eten maken veel goed.

Va et Vient, Handboogstraat 20

Rebelle

Restaurant Rebelle ligt in de Kortrijkse deelgemeente Marke, maar is zeker een ommetje waard. Je wordt er gastvrij ontvangen door chef Martijn en gastvrouw Tessa. Rebelle staat voor betaalbare gastronomie, met aandacht voor streekproducten én heel wat oosterse invloeden. De gerechten zijn duidelijk met veel oog voor detail bereid en de bijhorende wijnen worden met kennis van zaken gepresenteerd. Favorietje!

Rebelle, Rekkemsestraat 226 (Marke)

Vesper

Vesper is een fijne, populaire eetkroeg in het winkelwandelgebied. Op de kaart staan vooral pasta’s en salades, die telkens een originele naam kregen, zoals “Oh My Goat!” of “Shrimply the best”. De bediening is zeer vlot en vriendelijk. Een leuke plek voor een snelle lunch of een avondje uit met vrienden. Ook take away is mogelijk.

Vesper, Voorstraat 34

Pand.A

Pand.A is een gezellig muziek- en stadscafé vlakbij concertzaal De Kreun. Je kan er genieten van een gezonde lunch, een streekbiertje degusteren of een concert bijwonen. De kaart is uitgebreid, zo is er ook een ruim aanbod aan gezonde non-alcoholische dranken. Er is een vinylshop en er zijn regelmatig fijne activiteiten. In de zomer is het leuk toeven op het grote, zuidgerichte terras.

Pand.A, Conservatoriumplein 1

Huyze Begga

Het idyllische Begijnhof van Kortrijk is sinds 1998 UNESCO Werelderfgoed. Je kan er even verpozen bij Huyze Begga. Je bent er welkom voor een uitgebreid ontbijt op zondag of een heerlijke lunch. De kaart is beperkt, maar je hebt wel de keuze uit enkele smaakvolle, seizoensgebonden gerechten. In de namiddag transformeert Huyze Begga tot een tearoom.

Huyze Begga, Begijnhof 31

Boekenhuis Theoria

Gezelligheid en warmte troef in boekenhuis Theoria. Je struint er tussen een ruim assortiment aan boeken, en dat in een prachtig kader. Naast boeken voor jong en oud verkopen ze in Theoria ook postkaarten en puzzels. Bestel een kopje koffie en installeer je in één van de vele knusse hoekjes. Voor verrassende boekentips mag je hier steeds rekenen op de behulpzame medewerkers.

Boekenhuis Theoria, Casinoplein 10

MOMO

MOMO is een winkel met duurzaam speelgoed en hippe interieurobjecten voor kinderen. Wil je scoren op je volgende babyborrel of ben je op zoek naar een origineel cadeau voor de verjaardag van je kroost? Surf dan zeker eens naar MOMO’s webshop of ga gewoon even langs in de mooi ingerichte fysieke winkel op Overleie.

MOMO, Overleiestraat 9

Malmo

Malmo is zowel een koffie- en eetbar als een concept store waar je planten, boeken, postkaarten en verschillende originele hebbedingetjes vindt. In het interieur én in de gerechten zijn de Scandinavische invloeden duidelijk merkbaar. Sinds kort is er ook een take out bar in de Overleiestraat waar je smørrebrød, salades of ontbijt kan afhalen.

Malmo, Diksmuidekaai 2 (Take out: Overleiestraat 55)

Kortrijk praktisch

  • Kortrijk is vlot bereikbaar met de trein. Het station ligt pal in het centrum. Check de dienstregeling voor je treinreis naar Kortrijk op de website van de NMBS.
  • Wil je overnachten in Kortrijk? Vlakbij het station ligt het Parkhotel. Het ontbijtbuffet is er erg uitgebreid en lekker. Er is ook een wellness, bistro en trendy bar.
  • Nog meer overnachtingstips? Of wil je weten wat je in Kortrijk allemaal kan zien en doen? Surf dan naar de website van Toerisme Kortrijk.

Er is een kans | Richard Russo

Waardering: 4.5 uit 5.

Richard Russo (1949) is een Amerikaanse schrijver. Zijn eerste boek Mohawk zag het levenslicht in 1986. In 2002 won hij de prestigieuze Pulitzer-prijs met zijn roman Empire Falls. Andere succesvolle boeken van Russo zijn Brug der zuchten en Niemands gek, verfilmd en bekroond met twee Oscars. Er is een kans uit 2019 is zijn negende roman.

Oude vrienden

Drie oude vrienden ontmoeten elkaar na vele jaren opnieuw in een vakantiehuis op het eiland Martha’s Vineyard. Lincoln, Teddy en Mickey leerden elkaar kennen aan de universiteit. Na hun afstuderen bewandelden ze, zoals dat gaat, elk hun eigen pad. Lincoln is een handelaar in commercieel vastgoed, Teddy is de eigenaar van een kleine uitgeverij en Mickey is muzikant en geluidstechnicus. Ze zijn totaal verschillend, maar in hun studententijd waren ze alle drie hopeloos verliefd op hetzelfde meisje, hun medestudente Jacy Colloway. Jacy verdween spoorloos na hun laatste gezamenlijke vakantie op het eiland. Vierenveertig jaar later zijn ze hun vriendin nog altijd niet vergeten.

“Het leven berooft je altijd van de dingen die je je niet kunt permitteren te verliezen. Hoe het wist wat je het meeste nodig had, zodat het je precies daarvan kon beroven, was een vraag voor filosofen.”

Authentiek

Russo slaagt er als geen ander in zijn personages tot leven te wekken op papier. Ze zijn authentiek tot op het bot. Hij besteedt veel aandacht aan hun persoonlijke ontwikkeling, hun angsten en kwetsbaarheden. Lincoln en Teddy komen elk om beurt aan het woord. Ze blikken terug op hun leven. Lincoln is gelukkig getrouwd, maar worstelt met de rol die zijn vader in zijn leven speelt. Teddy is de eeuwige vrijgezel, zijn ouders zijn weinig betrokken in zijn leven. In het boek wordt voortdurend geswitcht tussen heden en verleden. De mannen zwerven rond op het eiland en beetje bij beetje ontdek je de trauma’s en geheimen van de hoofdpersonages die hun oorsprong vinden in hun jeugd. Mickey komt in eerste instantie niet aan bod, je leert hem enkel kennen door de ogen van zijn twee vrienden. Pas laat in het boek laat Russo ook Mickey aan het woord.

“Het was niet zozeer dat ze slimmer was dan hij, hoewel ze dat waarschijnlijk wel was, maar eerder omdat ze altijd meer open leek te staan voor mogelijkheden in het leven. Ze had meer ruimte om te groeien, om iets te worden. Lincoln was eerder onveranderlijk. Zelfs aan het Minerva tekende de vorm van de man die hij zou worden zich al af, was zijn huls al bezig uit te harden.”

Noodlot en vrije wil

Er is een kans is een sterk gecomponeerd verhaal, met een behoorlijke dosis spanning en mysterie. Wat is er gebeurd met Jacy? Dat is de centrale vraag waar dit boek een antwoord op zoekt. Toch is dit zeker geen klassieke thriller, eerder een psychologische roman. Het is een boek dat je doet nadenken over het leven, over vriendschap, over hoe je iemand nooit echt helemaal kent. Er is een kans gaat over de keuzes die je maakt en hoe het lot soms genadeloos toeslaat. De roman graaft diep in de menselijke psyche en onderzoekt de bouwstenen van drie mannen op leeftijd, telkens vanuit een aparte en interessante invalshoek.

“Wat die strijd tussen noodlot en de vrije wil zo ongelijk maakte, was dat mensen zonder uitzondering het ene met het andere verwarden, en woedend datgene te lijf gingen dat vaststond en onveranderbaar was, terwijl ze juist de dingen die ze wél konden rechtzetten negeerden.”

Beklijvend verhaal

Mijn eerste kennismaking met Richard Russo was een grote meevaller. Hij schreef een beklijvend verhaal dat nooit verveelt. Hij bouwt de spanning mooi op, pas op het einde valt alles perfect op zijn plaats. Ik kon het boek dan ook moeilijk opzijleggen. Er schuilt een zekere tragiek in zijn personages, toch zit er ook wel wat subtiele humor in het boek, wat het geheel een zekere lichtheid geeft. Richard Russo schreef met Er is een kans een intelligent en tegelijk toegankelijk boek dat blijft boeien van begin tot einde.

2020 – Uitgeverij Signatuur – 415 blz. – Vertaling: Kees Mollema

Zalig Zeeland | Op stap in West-Zeeuws-Vlaanderen

Zeeuws-Vlaanderen is het zuidelijkste deel van de Nederlandse provincie Zeeland. Het grenst aan de Belgische provincies West- en Oost-Vlaanderen, de Noordzee en de Westerschelde. Wij zijn vooral fan van het westen van deze regio. West-Zeeuws-Vlaanderen heeft heel wat te bieden voor een weekendje weg of een langere vakantie. Gezellige dorpjes, prachtige stranden, fantastische natuurgebieden, lekker eten, urenlang wandel- en fietsplezier, de eindeloze zee,… Hier zal je je alvast geen seconde vervelen. Ga mee op stap met The Cactus Lounge en ontdek een zalig stukje Zeeland.

Jachthaven Breskens

Winkelen in Sluis

Vestingstad Sluis ligt vlakbij de Belgische grens. Het charmante grensstadje trekt jaarlijks miljoenen dagjestoeristen aan, vooral Belgen. De winkels zijn er zeven dagen op zeven geopend en er zijn heel wat fijne bars en restaurants. Op zonnige dagen zitten de terrassen afgeladen vol. Om de drukte te vermijden kom je best vroeg of op een doordeweekse dag. Parkeer de wagen op één van de parkeerterreinen buiten het centrum, bijvoorbeeld in de Sint-Annastraat. Je betaalt er 3,50 euro voor een volledige dag en je wandelt zo het centrum binnen. Sluis is niet groot, de meeste winkels bevinden zich in de Kapellestraat en de Oude Kerkstraat. Er is een mooie molen in de Nieuwstraat en op de Groote Markt kan je het Belfort bezoeken. Sluit je bezoek aan Sluis af met een terrasje langs de Kaai, met zicht op de Damse Vaart.

Terrasjes aan de Kaai in Sluis

Wallen van Retranchement

In het omwalde grensdorpje Retranchement, ooit een militair bolwerk, kan je een mooie wandeling maken op de vestingwallen. Deze werden gebouwd in 1604, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, om de Zwingeul te verdedigen tegen de Spanjaarden. Nu zie je er nog de restanten van de forten “Nassau” en “Oranje”. De Wallenroute is ongeveer 5 km lang. Je wandelt door een groen, gevarieerd landschap, op een deel van de route lopen de koeien vrij rond. Vanop de wallen heb je een mooi zicht op de molen en de kerk van polderdorp Retranchement.

Wallenroute Retranchement

Culinair Cadzand

Cadzand is een mondaine badplaats én een culinair walhalla. Topchef en ondernemer Sergio Herman heeft er maar liefst vier horecazaken: Pure C (**), brasserie AIRrepublic (*), AIRcafé en het Japans geïnspireerde Blueness. Het Strandhotel biedt verschillende arrangementen aan waar je een overnachting (incl. ontbijt) in het recent gerenoveerde hotel combineert met een lunch of diner in één van de restaurants. Een unieke ervaring. Cadzand kan in de zomer erg druk zijn, toch zijn er ook voldoende mogelijkheden om de rust en de natuur op te zoeken. Maak een wandeling door natuurgebied Het Zwin, tussen Cadzand en het Belgische Knokke-Heist, of fiets over de grensoverschrijdende Zwindijk.

Cadzand-Bad

De Verdronken Zwarte Polder

Na een dijkdoorbraak in 1802 ‘verdronk’ de Zwarte Polder. Via de slufter, een geul in de duinen, kan het zilte zeewater bij springtij het land binnendringen. Parkeer de wagen op de kleine (betaal)parking langs de Dwarsdijk in Nieuwvliet-Bad. Loop de trappen op, vanop de Zeedijk heb je een mooi zicht op het natuurgebied. Er loopt een wandelroute van 3 km door het gebied en er is ook een ruiterpad. Vanop het vlonderpad bereik je het strand. Kinderen vangen er krabben en wandelaars starten er hun ontdekkingstocht door dit bijzonder stukje natuur. Je wandelt er tussen de grazende schapen en vervolgens duik je de duinen in. De Verdronken Zwarte Polder is ook het leefgebied van verschillende vogel- en plantensoorten. Kortom, de ideale omgeving voor een leuke en afwisselende wandeling.

De Verdronken Zwarte Polder

Kunstenaarsdorp Groede

Groede is een pittoresk dorpje met een artistiek kantje, er zijn tal van ateliers en kunstgalerijen. In de Slijkstraat maak je een reis door het verleden. Het Vlaemsche Erfgoed neemt je mee naar het landbouwdorp Groede van het begin van de twintigste eeuw. Je kan er bijvoorbeeld een oud kapsalon of een timmerwerkplaats uit de jaren stillekes bezichtigen. Op het gezellige dorpsplein met de karakteristieke kerk kan je even verpozen bij Fonteyn. Deze verzorgde zaak heeft een uitgebreide menukaart met onder meer ontbijtbordjes, verschillende soorten koffie en thee, heerlijke lunchgerechten, ambachtelijk ijs en huisbereide taarten. Op het strand kan je mossels eten in strandpaviljoen Groede aan Zee. De Groese Polders nodigen uit tot een avontuurlijke wandeling, met een trekvlot, vlonderpad en hangbrug geraak je droog de polders door.

Markt Groede

Maritiem Breskens

In Breskens, een gezellig vissersdorp met een unieke maritieme sfeer, valt er erg veel te zien en te beleven. De iconische gietijzeren vuurtoren ‘Nieuwe Sluis‘ is één van de hoogtepunten. Wandel door de vissershaven waar je verse vis proeft of het Visserijmuseum bezoekt. Breskens aan Zee is een toffe strandtent waar je terecht kan voor een hapje of een drankje met zicht op zee. Op het Spuiplein vind je nog veel meer drank- en eetgelegenheden. Restaurant en tapasbar Escobar is een grote aanrader. Bestel zeker het tapas sharing menu en maak een culinaire reis door Spanje. Overnachten in Breskens? Hotel Rooms is een klein familiehotel met 14 kamers. Het hotel ligt in een woonwijk, op slechts 200 meter van het strand. Verwacht geen luxe, wel een gastvrije ontvangst, verzorgde kamers met airco en een heerlijk, uitgebreid ontbijt. Er is ook een restaurant in het hotel: bij La Marmite eet je lekkere vlees- en visgerechten aan een correcte prijs. In de zomer is het zalig zitten op het sfeervolle terras.

Spuiplein Breskens

Nog enkele tips

  • Zeehonden spotten? Dat kan op de Hooge Platen, een zandbank in de Westerschelde tussen Breskens en Hoofdplaat. Ga naar de uitkijkpost bij Hoofdplaat. Neem je verrekijker mee, ze liggen meestal te zonnen tussen twee uur voor tot een uur na laagwater. Check de getijdenkalender hier. Als je ze van dichterbij wil bewonderen, reserveer dan een rondvaart met de Festijn.
  • Met de Westerschelde Ferry maak je de oversteek tussen Breskens en Vlissingen. Je kan ook je fiets meenemen.
  • Ook fan van Zeeland? Raak geïnspireerd door deze website of ga op zoek naar de mooiste plekjes in de natuur op de website van Stichting Het Zeeuwse Landschap.
Groese Polders

Greenwood | Michael Christie

Waardering: 5 uit 5.

Michael Christie is een Canadese schrijver. Hij studeerde psychologie en creatief schrijven. Hij was een tijdje skateboarder, timmerman en sociaal werker voor daklozen en woont in een zelfgebouwd houten huis met zijn gezin. In 2011 debuteerde hij met een verhalenbundel. Zijn debuutroman (If I Fall, If I Die) verscheen in 2015. Greenwood werd uitgebracht in 2019 en betekende zijn grote doorbraak.

Bomenkathedraal

Het eerste deel van het boek speelt zich af in de toekomst, in 2038. Jacinda (Jake) Greenwood werkt als bosgids op Greenwood Island, een eiland voor de kust van British Columbia. Door de Grote Verdorring, een golf aan schimmels en insectenplagen veroorzaakt door de klimaatverandering, gingen gigantische oppervlakten bos verloren. Vanuit de steden, die kreunen onder het stof, komen de rijke Pelgrims naar de Bomenkathedraal van Greenwood, één van de laatst overgebleven oerbossen ter wereld. Als Jake een mysterieus dagboek in handen krijgt ontdekt ze dat er een link is tussen het eiland en haar familienaam.

“Niets kalmeert meer dan een oeroude boom. Hij eist eerbied op, zoals een koorddanser de toeschouwers diep onder hem het zwijgen oplegt, en zoals een kerk ook troost biedt aan ongelovigen die zich naar binnen wagen.”

Stamboom

In deze boeiende familiekroniek maak je een reis door het verleden en ontmoet je tal van kleurrijke personages. Jake’s vader Liam is een gewonde timmerman die terugblikt op zijn turbulente leven. Zijn moeder Willow is een milieuactiviste die vecht voor het behoud van bossen als reactie op haar vader Harris, een succesvol houtmagnaat. En dan is er nog Everett, een landloper die een vondeling redt en met het meisje Canada doorkruist. Hij wordt op de hielen gezeten door Harvey Lomax, die in opdracht van zijn baas het meisje moet zien terug te vinden. Greenwood is zowel qua vorm als inhoud uiterst origineel. Vooraan in het boek staat de doorsnede van een boomstam, met de jaarringen die symbool staan voor de geschiedenis van de familie Greenwood. Dit is geen lineair verhaal, je keert eerst terug in de tijd tot in 1908, om vervolgens geleidelijk aan terug vooruit te reizen tot in 2038.

“Men hoort tegenwoordig veel over stambomen, wortels, bloedbanden en dergelijke, alsof familie een eeuwig gegeven is dat zich vanaf het begin der tijden oneindig vertakt. De waarheid is echter dat alle verwantschappen, van de nauwste tot de verste, ergens vandaan komen en op een bepaalde dag zijn ontstaan. Zelfs een majestueuze boom is ooit een hulpeloos door de wind meegevoerd zaadje geweest en vervolgens een eenvoudige, gedweeë loot die net boven het aardoppervlak uitstak.”

Klimaatcrisis

De plot is indrukwekkend opgebouwd, in korte hoofdstukjes geeft Christie beetje bij beetje meer informatie prijs. Hij reikt je puzzelstukjes aan en graaft steeds dieper in de familiegeheimen van de Greenwoods. Christie verweeft de klimaatcrisis op ingenieuze wijze in het boek, zonder met het vingertje te wijzen of partij te kiezen voor één van de personages, die trouwens allemaal zeer zorgvuldig zijn uitgewerkt. De bladzijden zijn doordrenkt van liefde voor de natuur, en vooral voor de bossen en de bomen, die een cruciale rol spelen in het leven van alle personages. Er zitten zoveel lagen en thema’s in dit boek. Hebzucht, macht, liefde, familiebanden, de tegenstelling tussen arm en rijk, ecologische vraagstukken,… Al die thema’s zijn op een schitterende manier met elkaar verweven, met hout als symbolische rode draad, als bindmiddel tussen de generaties en de verhaallijnen.

“De tijd is, zo heeft Liam ontdekt, geen voort zoevende pijl. Evenmin is het een weg. Hij gaat niet een bepaalde kant op. Net als hout stapelt tijd zich simpelweg op, in je lichaam, in de wereld. Laag op laag. Eerst licht, dan donker. Elke laag is afhankelijk van de vorige. Zonder een voorgaand jaar geen nieuw. Elke triomf en elke rampspoed voorgoed in zijn structuur geëtst.”

Een boek om te koesteren

De ecologische ramp die Michael Christie beschrijft is angstaanjagend, maar tegelijk ook geloofwaardig, zeker in het licht van het huidig tempo van de klimaatopwarming. Toch schuilt er ook veel liefde, tederheid en hoop in het boek. Christie is een uitstekend verteller, hij schreef een meeslepende roman waar je helemaal in kan verdwijnen. Bovendien tovert hij wondermooie beelden uit zijn pen. Greenwood is een meesterwerk, uiterst urgent en actueel. Een boek om te koesteren.

2020 – Uitgeverij Signatuur – 526 blz. – Vertaling: Anke ten Doeschate

Brugge anders bekeken

Vandaag ontdek je Brugge op een andere manier. Brugge is al bij al een kleine stad, een openluchtmuseum waar de toeristische trekpleisters op een zakdoek bij elkaar liggen. De toeristen beperken zich dan ook meestal tot slechts een fractie van deze historische stad. Van zodra je de toeristische zone verlaat kom je in een veel rustiger gedeelte van de stad terecht. Brugge anders bekeken, dat is het authentieke Brugge van de Bruggelingen, een creatieve, veelzijdige en groene stad.

Brugse Reien

Hedendaagse kunst en architectuur

Een fantastische manier om Brugge op een andere manier te leren kennen is via de Triënnale, een uniek kunstentraject dat driejaarlijks bezoekers laat proeven van hedendaagse kunst en architectuur. Nog tot 24 oktober 2021 ontdek je de werken van dertien nationale en internationale kunstenaars en architecten rond het thema TraumA. De artistieke interventies balanceren op de smalle koord tussen droom en werkelijkheid. Ga zeker naar het Sint-Maartensplein voor Danse Macabre, de memorabele draaimolen van de Belgische kunstenaar Hans Op de Beeck. In de prachtige tuin van het Gezellehuis kan je een stelling beklimmen rond een grote boom en het spanningsveld tussen mens en natuur aan den lijve ondervinden. Voor een unieke zintuiglijke ervaring trek je naar het Grootseminarie. Andere toppers zijn Banisteria Caapi van de Braziliaan Henrique Oliveira en Happy Coincidences van Amanda Browder.

Banisteria Caapi – Henrique Oliveira (Triënnale 2021)

Sint-Anna

Sint-Anna is een echte Brugse volkswijk. In de kronkelende straatjes geniet je van een zalige stilte en ontdek je mooie, authentieke woningen en bijzondere bezienswaardigheden. Het Engels Klooster in de Carmersstraat is een parel. Je kan de prachtige koepelkerk gratis bezoeken en je volledig laten onderdompelen in de serene sfeer. Wandel verder tot aan de groene vesten en bewonder de Sint-Janshuismolen uit 1770, de enige van de vier molens op de Kruisvest die je nog kan bezoeken. Keer vervolgens terug naar het centrum via de Langestraat, je vindt er tal van hippe boetieks en trendy eet- en drankzaken.

Sint-Janshuismolen

Zwanen spotten

Stille plekken genoeg in Brugge. Wandel door het Begijnhof of nestel je in het gras in het romantische Minnewaterpark, waar (in virusvrije tijden) ook jaarlijks het fantastische Cactusfestival plaatsvindt. Het Minnewaterpark is de ideale plek voor een picknick of om zwanen te spotten op het water. Ook op de Brugse Reien, de typische kanaaltjes die zich een weg door de stad kronkelen, kan je deze prachtige dieren bewonderen. Aan de Rozenhoedkaai, wellicht de meest gefotografeerde plek van Brugge, schuif je aan voor een boottochtje. Natuurlijk kan je ook gewoon wat langs het water slenteren en de stad bekijken vanop één van de vele iconische bruggen.

Minnewaterpark: And the World Keeps Turning – Nnenna Okore (Triënnale 2021)

Eten en drinken

Naast de talloze toeristenvallen heb je in Brugge ook heel wat fijne bars en restaurants. De Langestraat is één van de beste restaurantbuurten van de stad. Op nummer 16 eet je lekkere en seizoensgebonden gerechten in het oergezellige restaurant De Pepermolen. Sfeerbistro De Twijfelaar in de Eekhoutstraat is ook een uitstekende keuze. Hier kan je terecht voor creatieve gerechten in een mooi kader, met moderne kunstwerken van lokale kunstenaars aan de muren en een knus terras. De bediening is bovendien supervriendelijk. Sluit je avond af in de magnifieke cocktailbar Groot Vlaenderen. Brunchen tussen de boeken? Dat kan bij Books & Brunch, een schitterende tweedehandse boekenwinkel met een ruime menukaart met verschillende ontbijtformules, salades en desserts. Li o Lait in de Dweersstraat is een gezellige koffie- en ontbijtbar, je proeft er de lekkerste bagels van Brugge.

Books & Brunch

Historisch overnachten

De nacht doorbrengen in Brugge? Strak plan. Brugge is ’s avonds sfeervol verlicht en er valt heel wat te beleven. Viersterrenhotel Martin’s Relais is een goede keuze als je op zoek bent naar een historisch en charmant boetiekhotel, rustig gelegen langs het water. Het hotel bestaat uit vijf oude patriciërswoningen, van zodra je binnenkomt duik je het verleden in. Hotel Navarra ligt een tikkeltje centraler. De extra troeven van dit hotel zijn de gezellige jazzbar en de wellness. In beide hotels geniet je van een uitgebreid en heerlijk ontbijtbuffet.

Brugge by night

Rondom Brugge

Ook rondom Brugge vind je enkele fijne plekjes die zeker het ontdekken waard zijn. Verken het middeleeuwse Damme of het rustige polderdorpje Lissewege. De Belgische kust ligt vlakbij. Proef de lekkerste garnaalkroketten van de Belgische kust bij ’t Werftje in Zeebrugge of geniet van het zicht op de vissershaven vanop het terras van ONA by ’t Werftje. Bij deze laatste ligt de nadruk meer op tapas en cocktails, maar je kan er evengoed van de befaamde garnaalkroketten smullen. Strandgangers kunnen terecht op het grootste strand van de kust. Het is er meestal vrij rustig en je kan overal gratis parkeren. Voor wandelaars en fietsers is het Brugse Ommeland een verademing. In domein Bulskampveld in Beernem bijvoorbeeld maak je heerlijke wandelingen. Ga ook eens binnen in het aantrekkelijke bezoekerscentrum of bezoek de kruidentuin.

Zeebrugge

Brugge praktisch

  • Brugge is vlot bereikbaar met de trein. Aan het station brengt een bus je naar het stadscentrum. Te voet wandel je in een kwartiertje naar ’t Zand.
  • Als je met de auto reist heb je de keuze tussen verschillende (ondergrondse) parkeergarages. Parkeer je bij het station? Dan heb je recht op een gratis bustransfer naar het centrum.
  • Ga je graag shoppen? In Brugge vind je enkele leuke winkeltjes. Trek naar de Langestraat, Ezelstraat of Sint-Jakobsstraat voor de hipste winkels. Leeloo is een toffe kledingwinkel met alternatieve en betaalbare kledingmerken. In The Chocolate Line van Dominique Persoone koop je pralines met de meest verrassende smaakcombinaties.
  • Zowel op ’t Zand, de Markt en het Stationsplein zijn er toeristische infokantoren. Handig om bijvoorbeeld je plannetje voor de Triënnale op te pikken. Ook online vind je heel wat info terug.
Venetië van het Noorden

Drinkbare rivieren | Li An Phoa en Maarten van der Schaaf

Waardering: 4 uit 5.

Li An Phoa (1980) trekt in 2005 naar Canada voor een kanotocht over de Rupert. Ze ontdekt dat ze rechtstreeks uit de rivier kan drinken zonder het water te filteren. Als ze drie jaar later terugkeert kan dat niet meer omdat de rivier sterk vervuild is geraakt door de bos- en mijnbouw en de bouw van een waterkrachtcentrale. Daar beslist ze dat ze haar leven wil inzetten voor drinkbare rivieren.

Een reis, een droom, een levenswerk

Met Drinkbare rivieren schreef Li An Phoa samen met haar partner Maarten van der Schaaf een interessant boek dat je niet zomaar in een hokje kan plaatsen. “Een reis, een droom, een levenswerk” staat op de cover, en dat vat het eigenlijk wel mooi samen. Phoa neemt je mee op sleeptouw langs rivieren op vier verschillende continenten. Zo wandelt ze de Pacific Crest Trail en volgt ze de Maas van bron tot monding. Haar avontuurlijke wandeltochten leveren haar tal van bijzondere ontmoetingen en opmerkelijke inzichten op. Met erg veel oog voor detail pent ze haar ervaringen neer.

“De rivier en de oever zijn elkaars levensmaatjes, ze spelen een eindeloos spel, een eeuwige balanceeract. In hun interactie ontstaat leven.”

Bewustwordingsproces van een jonge vrouw

Het boek is mooi opgebouwd. Li An Phoa vertelt over haar kindertijd in een voorstad van Rotterdam en over haar studies (bedrijfskunde, filosofie en systeemecologie). Ze is nieuwsgierig van aard, wil de wereld beter begrijpen. Ze haalt haar kennis niet enkel uit boeken, maar onderstreept het belang van ervaring, van op stap gaan en de wereld ontdekken. Drinkbare rivieren is zowel een reis- en wandelverhaal, als een relaas over het bewustwordingsproces van een jonge vrouw. Phoa doorspekt haar verhaal met filosofische en ecologische beschouwingen en citaten, over klimaatverandering, ontbossing en de vervuiling van rivieren.

“Eerder zorgden vulkaanuitbarstingen en onfortuinlijke meteorietinslagen voor massasterfte, nu is het de piepjonge mens, als een dreumes die net leert lopen en nog voortdurend valt, die de lucht en het water vergiftigt, bossen kapt, mijnen graaft, de bodem uitput, bergen vernietigt en oceanen leegrooft. Zullen we uiteindelijk ook onszelf om zeep helpen? Of worden we op tijd volwassen? Ontdekken we hoe het leven op aarde werkt, en slagen we erin om onze menselijke levens daarop af te stemmen, daarmee in lijn te brengen?”

Aanstekelijk enthousiasme

Drinkbare rivieren is een vlot geschreven boek dat ik zeer graag heb gelezen. In poëtische, treffende zinnen vangen de auteurs de pracht van de natuur op papier. Tegelijk vertelt Drinkbare rivieren ook een tragisch verhaal, over hoe slecht het gesteld is met de waterkwaliteit van onze rivieren en wat de oorzaken en gevolgen zijn van de drastische achteruitgang van deze belangrijke ecosystemen. Achteraan staat een indrukwekkende bronnenlijst voor wie zich verder wil verdiepen in de thema’s die het boek aanraakt. Drinkbare rivieren wil echter ook aanzetten tot actie. Het engagement druipt ervan af. Li An Phoa richtte de stichting Drinkable Rivers op, met deze organisatie streeft ze naar gezonde, drinkbare rivieren. Dit doet ze samen met overheden, bedrijven en burgers. Ze slaagt erin haar verontwaardiging om te zetten in een enorme passie en gedrevenheid, haar enthousiasme werkt aanstekelijk. Verplichte lectuur voor iedereen die wil weten hoe het werkelijk met onze aardbol is gesteld.

De meanderende rivier vormt een landschap met perfecte, ronde bochten. Rivieren houden niet van rechte lijnen, dat is iets van mensen.”

2021 – Atlas Contact – 264 blz.

De zomerleeslijst 2021 | Vakantielectuur om bij weg te dromen

De zomervakantie is het ideale moment om even wat gas terug te nemen. In de zomer lees ik graag dikke boeken, meeslepende verhalen die me doen wegdromen of me meevoeren naar onbekende werelden. Reserveer alvast een plaatsje in je reiskoffer voor één van de boeken uit deze zomerleeslijst. Pik er een boek uit en vlij neer op die uitnodigende ligzetel naast het zwembad. Of het nu in een zuiders vakantieoord is of gewoon in je eigen tuin, geniet van een zonnige vakantie vol verhalen!

Het ongrijpbare meisje – Mario Vargas Llosa

Het ongrijpbare meisje is een prachtig en tegelijk duister liefdesverhaal van de Peruviaanse auteur Mario Vargas Llosa. Ricardo is verliefd op de mysterieuze Lily, op een dag is ze spoorloos verdwenen. In de jaren die op haar verdwijning volgen ontmoet hij haar opnieuw op onverwachte momenten, en telkens in een andere gedaante: als guerrillastrijdster, als echtgenote van een Franse diplomaat, als vrouw van een Engelse paardenfokker en als minnares van een Japanse onderwereldfiguur. In deze avontuurlijke roman reis je naar Lima, Parijs, Londen, Tokio en Madrid. Perfecte vakantielectuur over een ongrijpbare liefde, met een vleugje erotiek en een flinke portie spanning.

Max, Mischa & Het Tet-offensief – Johan Harstad

In deze allesomvattende, lijvige roman van de Noorse auteur Johan Harstad maak je kennis met toneelregisseur Max, die als tiener van Noorwegen naar de Verenigde Staten verhuist. Dit boek gaat over migratie en ontheemding, maar ook over de Vietnamoorlog, over beeldende kunst, toneel, jazzmuziek en New York. Het lezen van het boek vergt veel geduld van de lezer: ruim 1.200 bladzijden met soms ellenlange zinnen, filosofische beschouwingen en uitgebreide beschrijvingen van kunstwerken. Max, Mischa & Het Tet-offensief graaft diep in het leven van haar levensechte personages. Onvergetelijk!

4321 – Paul Auster

In 4321 schetst New Yorker Paul Auster de vier mogelijke levens van Archie Ferguson. Een interessant uitgangspunt dat Auster op indrukkwekkende wijze uitwerkt. De gelijkenissen en verschillen in de vier verhalen staan symbool voor de keuzes die het leven vormgeven. De vakantieperiode is ideaal om je volledig te laten meeslepen door deze wondermooie coming-of-age roman die ruim 900 bladzijden telt, een verrukkelijk lange leesmarathon.

De schaduw van de wind – Carlos Ruiz Zafón

In deze wereldwijde bestseller uit 2001 neemt de Spaanse schrijver Carlos Ruiz Zafón (1964 – 2020) je mee naar het Barcelona van net na de Spaanse burgeroorlog. Daniel Sempere, zoon van een boekhandelaar, ontdekt de geheimzinnige wereld van verhalen in het Kerkhof der Vergeten Boeken. Hij kiest er een boek uit en raakt helemaal in de ban van het verhaal, dat sterk verweven blijkt te zijn met zijn eigen leven. Deze spannende en mysterieuze roman is het eerste deel van een vierluik rond het Kerkhof der Vergeten Boeken. Ik heb ze ondertussen alle vier gelezen en goed bevonden.

Grand Hotel Europa – Ilja Leonard Pfeijffer

Grand Hotel Europa is een indrukwekkende, intelligente roman die een mooi beeld schetst van het Europa van de eenentwintigste eeuw. Ilja Leonard Pfeijffer is een ware taalvirtuoos die op ingenieuze wijze verschillende genres en verhaallijnen met elkaar verbindt. In stijlvol gecomponeerde zinnen leidt Pfeijffer je rond in Venetië en leert hij je de kleurrijke figuren kennen die in Grand Hotel Europa werken of verblijven. Dit boek biedt interessante inzichten rond toerisme en migratie die je kan meenemen op je volgende reis.

De Napolitaanse romans – Elena Ferrante

In deze heerlijke romancyclus van Elena Ferrante, volg je Elena en Lila, twee vriendinnen die opgroeien in een volkswijk in het Napels van de jaren vijftig. Samen goed voor ruim 1.700 bladzijden geven de vier romans inzicht in het leven van deze bijzondere vrouwen en de wonderlijke dynamiek van hun vriendschap. Ondertussen is er ook een televisieserie gemaakt van deze verslavende boekenreeks.

Meneer Wilder en ik – Jonathan Coe

Meneer Wilder en ik van de Britse auteur Jonathan Coe is een originele liefdesverklaring aan de film, een portret van de beroemde filmregisseur Billy Wilder én een tedere coming-of-ageroman. Jonathan Coe mixt feiten en fictie, humor en ernst en verschillende literaire genres tot een unieke zomerse cocktail. Een ontspannend, intelligent en humoristisch boek over het verglijden van de tijd, de tragiek van het ouder worden en de vergankelijkheid van roem en succes.

Schitterende ruïnes – Jess Walter

Nog zo’n boek waarin de filmwereld centraal staat is Schitterende ruïnes van de Amerikaanse auteur Jess Walter. Het verhaal start in 1962 wanneer Pasquale, eigenaar van het enige hotel in een schilderachtig Italiaans vissersdorpje, zich ontfermt om een doodzieke Amerikaanse actrice. Vijftig jaar later reist hij naar de Verenigde Staten, op zoek naar de vrouw die hij nooit heeft kunnen vergeten. In Schitterende ruïnes verbindt Walter verschillende personages en plaatsen op imponerende wijze met elkaar. Als lezer reis je heen en weer tussen het Cinque Terre van de jaren zestig en het hedendaagse Hollywood. Geen betere manier om van de zomer te genieten.

De hemel verslinden – Paolo Giordano

In De hemel verslinden neemt Paolo Giordano je mee naar het Zuid-Italiaanse platteland. Hij schreef een meeslepend verhaal dat twintig jaar en vier levens omvat, over een groep jongeren die afstand neemt van elke vorm van privé-eigendom en een duurzame landbouwcoöperatie uitbouwt. Dit is een onvergetelijk boek dat vragen stelt over de betekenis van het leven, over volwassen worden en vechten voor je idealen. Perfect leesvoer voor lange zomeravonden.

De opwindvogelkronieken – Haruki Murakami

Het magisch-realisme van de Japanse bestsellerauteur Haruki Murakami is ideaal om even te ontsnappen aan de dagdagelijkse sleur. Deze vuistdikke roman gaat over een man die op zoek is naar zijn verdwenen vrouw en kat. Vintage Murakami dus. Mysterieuze plotwendingen, bizarre ontmoetingen, ongrijpbare symbolen,… Een reis door Murakami’s universum is altijd een wonderlijke ervaring.

Meneer Wilder en ik | Jonathan Coe

Waardering: 4.5 uit 5.

Jonathan Coe (1961) is een succesvol Engels schrijver. Hij woont en werkt in Londen en is bekend van romans als Het moordend testament, De Rotters Club en de Brexitroman Klein Engeland. Hij had aanvankelijk muzikale ambities en speelde in de jaren ’80 in een band. Vanaf 1987 richtte hij zich op het schrijven van romans. Jonathan Coe heeft een realistische en tegelijk humoristische stijl. Hij verweeft vaak politieke en maatschappelijke thema’s in zijn werk. Meneer Wilder en ik, zijn meest recente roman, wordt beschouwd als één van zijn beste werken tot nu toe.

Zeepbel van geluk

Calista Frangopoulo is een jonge Grieks-Britse vrouw die in de zomer van 1976 met de rugzak door de Verenigde Staten reist, van de oostkust naar de westkust. In Beverly Hills ontmoet ze de beroemde Hollywoodregisseur Billy Wilder, die op dat moment samen met zijn trouwe vriend en scenarioschrijver Iz Diamond plannen smeedt voor een nieuwe film: Fedora. Terug in Griekenland wordt Calista gevraagd als tolk voor de opnamen van de film op het Griekse eiland Korfoe. Ze stapt in een avontuur dat haar leven verandert en haar uiteindelijk ook naar München en ¨Parijs brengt. In deze coming-of-ageroman wordt Calista geportretteerd als een rustige, ietwat in zichzelf gekeerde, getalenteerde jonge vrouw. Calista is enig kind, ze groeit op in een “kleine zeepbel van geluk”. Ze houdt van klassieke muziek, speelt piano en schrijft zelf ook muziekstukken.

“Misschien was dit wel mijn lot, om altijd alleen te zijn: die treurige, overdreven dramatische gedachte kwam bij me op, en op een paradoxale manier bood die ook een soort troost, het verzoende me met wat op dat moment de kern van mijn aard leek te zijn: in mezelf gekeerd, melancholiek en alleen.”

Jochies met baarden

Vanuit Londen blikt Calista terug op haar leven en haar onvergetelijke tijd in het gezelschap van Billy Wilder en de filmcrew. Ooit was ze een succesvol filmcomponist, maar de laatste tijd is er geen vraag meer naar haar muziek. Nu ook haar tweelingdochters hun vleugels uitslaan, en ze dus zowel haar muzikale talent als haar talent om kinderen groot te brengen niet langer kan benutten, heeft ze het gevoel dat haar leven voorbij is. Calista ontmoet Billy Wilder in de nadagen van zijn carrière. Hij won zijn eerste Oscar net na de Tweede Wereldoorlog met The Lost Weekend. Met films als Sunset Boulevard en Some Like It Hot werd hij wereldberoemd. In de jaren ’70 is hij al lang niet meer de populaire Hollywoodregisseur die hij ooit was. Voor zijn film Fedora is hij afhankelijk van Duitse investeerders. De nieuwe generatie filmregisseurs – Spielberg, Scorsese en Coppola – zijn nu de Hollywoodsterren. Wilder en Diamond noemen ze steevast “die joches met baarden”.

“Grote genade, die film met die haai. Wanneer houden de mensen eindelijk eens op over die film met die haai? Die verdomde haai heeft in de VS meer geld opgeleverd dan enige andere Hollywoodfilm. Zelfs Monroe, zelfs Scarlett O’Hare hebben niet zoveel opgeleverd als die haai. En nu wil elke achterlijke studiobaas in de stad meer films met haaien. Zo zit de denkwereld van die mensen in elkaar. We hebben honderd miljoen verdiend met die haai, dus moeten we meer haaien hebben, grotere haaien, gevaarlijkere haaien. Ik kwam met het idee voor een film die Jaws in Venetië heette. met allemaal gondels die heen en weer varen over het Canal Grande, met een heel stel Japanse toeristen, en dan worden ze aangevallen door een stuk of honderd haaien.”

Filmscenario

Middenin het boek schakelt Coe plots een versnelling hoger. Tijdens een etentje in München neemt Billy Wilder zijn tafelgenoten mee op een duistere trip door zijn verleden. Zijn tragische familiegeschiedenis wordt verteld in de vorm van een filmscript, een originele twist die uitstekend blijkt te werken. Billy Wilder, van Joodse afkomst, ontvlucht in zijn jonge jaren noodgedwongen Berlijn. Via Parijs en Londen komt hij uiteindelijk in Hollywood terecht. In het filmscenario komt de gruwel van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust op meesterlijke wijze tot leven.

“Hij is dol op Amerika. Hij vindt het er verschrikkelijk, maar hij houdt er ook van. Maar hij houdt ook van Europa. En hij haat het ook. Hij is een vat vol tegenstrijdigheden. Misschien dat hij daarom de behoefte heeft om verhalen te vertellen. Heel goede verhalen. Er zitten bepaalde kanten aan hem die…in Europa tot leven komen, kanten die je niet zo duidelijk ziet als hij in Hollywood is.”

Perfect in balans

Meneer Wilder en ik is het eerste boek dat ik van Jonathan Coe las, maar het smaakt absoluut naar meer. Dit is een ontspannende, escapistische roman die je perfect kan verteren vanuit je strandstoel of hangmat. Achter dit vlot leesbare verhaal gaat echter wel een zeer intelligente plot en een behoorlijke dosis melancholie schuil. Het verglijden van de tijd, de tragiek van het ouder worden en de vergankelijkheid van roem en succes zijn de centrale thema’s in deze roman. Desondanks zit het boek ook boordevol humor. Enkele bekende figuren uit de filmwereld kregen een gastrol in het verhaal. Hilarisch zijn de fragmenten met Al Pacino, die zelfs in de duurste restaurants ter wereld een cheeseburger bestelt. Meneer Wilder en ik is een originele liefdesverklaring aan de film die elke filmliefhebber zeker zal bekoren. Jonathan Coe mixt feiten en fictie, humor en ernst en verschillende literaire genres tot een unieke cocktail. Meneer Wilder en ik is perfect in balans, een topper die je niet mag laten liggen.

2021 – De Bezige Bij – 262 blz.